Wat is artrose
Artrose is in Nederland de meest voorkomende gewrichtsaandoening van het houdings- en bewegingsapparaat. In 2017 waren er in Nederland bijna 1,4 miljoen mensen met artrose bekend bij de huisarts. Naar schatting waren dit 482.000 mannen en 902.200 vrouwen
(Bron: www.volksgezondheidenzorg.info).

Artrose is het proces waarbij de kwaliteit van het kraakbeen achteruit gaat; kraakbeen degeneratie. In de volksmond wordt het ook wel slijtage genoemd maar die term is niet helemaal terecht. De term slijtage laat ons denken dat de kraakbeenlaag afslijt door bijvoorbeeld het schuren van het oppervlak, maar dit is niet het geval. Kraakbeendegeneratie betekent dat de afbraak van de kraakbeencellen sneller verloopt dan de aanmaak. Hierdoor neemt de kwaliteit van het kraakbeen af. De kraakbeenlaag wordt hierdoor niet alleen dunner, ook de dichtheid van het kraakbeen wordt minder.

Oorzaken hiervoor zijn

  • genetische bepaling
  • abnormale (biomechanische) belasting

Beide factoren zorgen ervoor dat stukjes kraakbeen verloren gaan. De kraakbeenlaag wordt dunner en dunner totdat deze in sommige gevallen zelfs helemaal verdwenen kan zijn.

Als u naar de afbeelding hieronder kijkt ziet u op de linker afbeelding een gezond gewricht. De blauwe laag is de kraakbeenlaag. Op de rechter afbeelding ziet u een gewricht dat is aangetast door artrose. De kraakbeenlaag is ernstig aangetast. Op de plekken waar het kraakbeen bijna geheel verdwenen is, gaat het lichaam als beschermingsmechanisme aan de buitenzijde van het bot extra bot aanmaken waardoor knobbels en bobbels kunnen ontstaan. Dit worden osteofyten genoemd.

knie

 

Kraakbeen heeft een schokabsorberende functie. Wanneer het kraakbeen dunner wordt zal er meer belasting op het bot komen. Dit kan milde tot ernstige pijnklachten en bewegingsbeperking veroorzaken. Artrose kan voorkomen in alle gewrichten.

Symptomen

De symptomen van artrose kunnen in mildere of ernstigere mate voorkomen. Ook hoeven niet alle symptomen aanwezig te zijn om toch over artrose te mogen spreken. Afhankelijk van het stadium zullen meer of minder symptomen voorkomen.

  • milde tot hevige pijn tijdens bewegen
  • stijfheid bij het starten van bewegen
  • ochtendstijfheid
  • zwelling (eventueel gepaard gaand met warmte en roodheid)
  • (sterk) verminderde mobiliteit
  • vervorming van gewrichten
  • crepitaties (krakend geluid)
  • functieverlies
  • gewrichtsontsteking

Stadia van artrose
Op basis van een röntgenfoto kan een zogenoemde Kellgren-score toegekend worden aan de mate artrose. Deze score loopt van graad 0 tot 4.

  • graad 0 = geen artrose
  • graad 1 = mogelijk artrose
  • graad 2 = milde artrose
  • graad 3 = matige artrose
  • graad 4 = ernstige artrose

Op een röntgenfoto (X-ray) is de mate van kraakbeenverlies goed zichtbaar. Dit is samen met de vorming van osteofyten het belangrijkste objectief waarneembare kenmerk bij de indeling in stadia.

Ondanks dat artrose een progressief karakter heeft (dat wil zeggen dat het langzaam erger wordt) is het toch niet zo dat Graad 2 van de Kellgren-score altijd over gaat  in graad 3 of graad 4.